H βιταμίνη D διακρίνεται στην D2 και στην D3. Κλινικής σημασίας είναι η βιταμίνη D3. Η βιταμίνη D αρχικά υφίσταται υδροξυλίωση στο ήπαρ και μετατρέπεται στην 25 υδροξυβιταμίνη D3 [25(OH)D], και στη συνέχεια μια άλλη υδροξυλίωση
 |
| Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης
Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός ερευνητής, Συγγραφέας. Κόρινθος pharmage@otenet.gr ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Συμπληρωματική ιατρική, Προληπτική Ιατρική, Αντιγήρανση, Συμπληρωματική Ιατρική, Medical Life Coaching |
 |
| Γκέλη Αικατερίνη, Ιατρός, Ακτινοδιαγνώστρια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην Ιατρική Διατροφολογία, Ακτινοδιαγνωστική και Υπερηχογραφική Διαγνωστική, Περιβαλλοντική Ιατρική, Συμπληρωματική Ιατρική Διεύθυνση Ιατρείου: Παπαληγούρα 16, Άσσος Κορινθίας, Τηλ. 2741087758, 6944644820 email:kgkeli@hotmail.co |
Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η βιταμίνη D3 είναι αποτελεσματικότερη, όσον αφορά την αύξηση των επιπέδων συγκέντρωσης της 25 υδροξυβιταμίνης D στον ορό του αίματος, συγκριτικά με τη βιταμίνη D2. Γιαυτό προτιμάται η συμπληρωματική χορήγηση της βιταμίνης D3, αντί της βιταμίνης D2 [1].
Η βιταμίνη D3 φωτοσυντίθεται στο ανθρώπινο δέρμα, όταν αυτό εκτίθεται στην υπεριώδη ακτινοβολία Β (UVB) του ήλιου, κυρίως τις μεσημβρινές ώρες του καλοκαιριού, για 12-15 λεπτά της ώρας. Σήμερα γνωρίζουμε ότι, σχεδόν σε όλους τους ιστούς του ανθρωπίνου σώματος υπάρχουν υποδοχείς για τη βιταμίνη D3.
Συνεπώς, όταν υπάρχουν επαρκείς ποσότητες βιταμίνης D3 στο ανθρώπινο σώμα αυτή δρα επωφελώς για την υγεία, περιορίζοντας την πιθανότητα εκδήλωσης λοιμώξεων και χρονίων νοσημάτων, όπως τα αυτοάνοσα [2], οι διάφοροι καρκίνοι [3] και τα νοσήματα του καρδιοκυκλοφορικού συστήματος [4].
Επειδή η έλλειψη βιταμίνης D3 είναι εμφανής σε όλη την Ευρωπαϊκή επικράτεια, περιλαμβανομένης και της Ελλάδας, αποτελεί θέμα προστασίας και διατήρησης της Δημόσιας Υγείας [5].
Η ανίχνευση και η μέτρηση των επιπέδων συγκέντρωσης της 25(OH)D3 και της 1,25(OH)(2)D3 επιτυγχάνεται με ειδικές βιοχημικές τεχνικές. Όμως το βαρόμετρο της κατάστασης ενός ατόμου σε βιταμίνη D3 είναι η μέτρηση των επιπέδων της 25 υδροξυβιταμίνης D3 και όχι της 1,25(OH)(2)D3 [6].
Τα επίπεδα των συγκεντρώσεων της 1,25(OH)(2)D3 στον ορό του αίματος δεν παρέχουν πληροφορίες για την κατάσταση της βιταμίνης D3 στο ανθρώπινο σώμα, διότι συχνά τα επίπεδά της ανιχνεύονται εντός φυσιολογικών ορίων ή και αυξημένα. Αυτό οφείλεται στη δημιουργία δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού που σχετίζεται με την έλλειψη βιταμίνης D3 [6].
Oι περισσότεροι ειδικοί στη βιταμίνη D συμφωνούν ότι :
Ως έλλειψη της βιταμίνης D3 ορίζεται η παρουσία επιπέδων 25-υδρόξυβιταμίνης D3 [25(OH)D3] στον ορό, κάτω από τα 20 ng/ml (50 nmol/L)
Ως ανεπάρκεια της βιταμίνης D3 θεωρείται η συγκέντρωση των 21-29 ng/mL (52 – 74 nmol/L) και
Ως επάρκεια της βιταμίνης D3 θεωρείται η συγκέντρωση των 30-100 ng/mL (75 – 249 nmol/L) [7, 8].
Οι ευνοϊκότερες συγκεντρώσεις της 25 υδροξυβιταμίνης D3 είναι οι μεγαλύτερες των 75 nmol/l (30 ng/ml) στα παιδιά και τους ενηλίκους και για την πρόληψη του καρκίνου τα 90-120 nmol/l (36-48 ng/ml). [7, 9].
Η καθημερινή λήψη βιταμίνης D3 (χοληκαλσιφερόλης) σε δόση όχι λιγότερη από 1000 IU (25 mcg) από τους ενηλίκους, εφόσον έχουν ήδη επαρκή επίπεδα, εξασφαλίζει τουλάχιστον στο 50% του πληθυσμού επίπεδα συγκέντρωσης βιταμίνης D3 75 nmol/l (30 ng/ml). Όταν όμως υπάρχει ανεπάρκεια ή έλλειψη βιταμίνης D3 ή εγκυμοσύνη ή θηλάζουσες μητέρες χρειάζονται 5000-64000IU βιταμίνης D3 ημερησίως [10, 11].
Όποτε χορηγούνται οι μεγαλύτερες ανεκτές δόσεις βιταμίνης D3 χρειάζεται να γίνονται ανά τρίμηνο μετρήσεις της 25 υδροξυβιταμίνης D3 σε παιδιά και ενηλίκους [12].
Αν και η χορήγηση υπερβολικής δόσης βιταμίνης D3 μπορεί να οδηγήσει σε υπερασβεστιαιμία, η δηλητηρίαση από βιταμίνη D3 είναι εξαιρετικά σπάνια και γενικά συμβαίνει μόνον μετά από λήψη μεγάλων δόσεων βιταμίνης D3 (>10,000 IU/ημερησίως) και για παρατεταμένες χρονικές περιόδους με φυσιολογική ικανότητα του εντέρου να απορροφά της βιταμίνη D3 ή σε ασθενείς που μπορεί ταυτόχρονα να παίρνουν μεγάλες ή υπερβολικές ποσότητες ασβεστίου.
Η διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων της 25 υδρόξυβιταμίνης D3 [25(OH)D3] είναι απαραίτητη για τη διατήρηση του φυσιολογικού μεταβολισμού και την ανάπτυξη των οστών, καρδιοπροστασία, νευροπροστασία, ανοσοπροστασία, καρκινοπροστασία [14].
H σχέση της βιταμίνης D3 με τη βιταμίνη Κ2 και το μαγνήσιο
Η βιταμίνη Κ2 και το μαγνήσιο αλληλεπιδρούν και συμμετέχουν στη διατήρηση της υγείας των οστών, του καρδιοκυκλοφορικού συστήματος και του μεταβολισμού του ασβεστίου με τους εξής μηχανισμούς
Η βιταμίνη Κ2 ενεργοποιεί πρωτεΐνες όπως η οστεοκαλσίνη και η πρωτεΐνη θεμελιώδους ουσίας ή μήτρας GLA, οι οποίες κατευθύνουν το ασβέστιο στα οστά και τα δόντια, ενώ το κρατούν έξω από τις αρτηρίες[15].
Το μαγνήσιο και η βιταμίνη D3 είναι 2 απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τις φυσιολογικές λειτουργίες διαφόρων οργάνων. Το μαγνήσιο βοηθά στην ενεργοποίηση της βιταμίνης D, η οποία βοηθά στη ρύθμιση της ομοιόστασης του ασβεστίου και των φωσφορικών αλάτων και επηρεάζει την ανάπτυξη και τη συντήρηση των οστών.
Όλα τα ένζυμα που μεταβολίζουν τη βιταμίνη D3 φαίνεται να απαιτούν μαγνήσιο, το οποίο δρα ως συμπαράγοντας στις ενζυματικές αντιδράσεις στο ήπαρ και τα νεφρά. Η ανεπάρκεια σε οποιοδήποτε από αυτά τα θρεπτικά συστατικά αναφέρεται ότι σχετίζεται με διάφορες διαταραχές, όπως σκελετικές παραμορφώσεις, καρδιαγγειακές παθήσεις και μεταβολικό σύνδρομο. Επομένως, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι η συνιστώμενη ποσότητα μαγνησίου καταναλώνεται για να ληφθούν τα βέλτιστα οφέλη της βιταμίνης D3[16].
Η έλλειψη ή η ανεπάρκεια του μαγνησίου παρεμποδίζει την ομαλή λειτουργία της βιταμίνης D3. Αυτό έχει ως επακόλουθο τη μείωση της απορρόφησης ασβεστίου από το λεπτό έντερο και τον περιορισμό της αποτελεσματικότητας της βιταμίνης Κ2 στο να κατευθύνει το ασβέστιο στα σωστά σημεία.
Η κατάσταση της βιταμίνης D3 ελέγχεται , μετρώντας τα επίπεδα της 25 υδροξυβιταμίνης D3 ή 25(OH)D3 στον ορό του ασθενούς. Όμως το αναφερόμενο κατώτερο όριο του φυσιολογικού εύρους της είναι εντελώς ανεπαρκές για την πρόληψη νόσων.
Με βάση τις επιδημιολογικές μελέτες, ~75% όλων των ενηλίκων παγκοσμίως έχουν επίπεδα 25(OH)D3 στον ορό <30 ng/mL. Λόγω της πρόσφατης αύξησης της παγκόσμιας ευαισθητοποίησης, η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D3 έχει γίνει κοινή πρακτική, αλλά η έλλειψη του Mg εξακολουθεί να παραμένει αδιευκρίνιστη.
Ο έλεγχος για χρόνια έλλειψη μαγνησίου είναι δύσκολος επειδή ένα φυσιολογικό επίπεδο μαγνηξσίου στον ορό μπορεί να εξακολουθεί να σχετίζεται με μέτρια έως σοβαρή ανεπάρκεια. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει απλή και ακριβής εργαστηριακή εξέταση για τον προσδιορισμό της συνολικής κατάστασης μαγνησίου του σώματος στον άνθρωπο.
Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο στο μεταβολισμό της βιταμίνης D3 και η λήψη μεγάλων δόσεων βιταμίνης D3 μπορεί να προκαλέσει σοβαρή μείωση του Mg. Η επαρκής λήψη συμπληρωμάτων μαγνησίου θα πρέπει να θεωρείται ως σημαντική πτυχή της θεραπείας των ατόμων που λαμβάνουν βιταμίνη D3[17].
Το μαγνήσιο προκαλεί χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και στην πρόληψη της αρτηριακής ακαμψίας. Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο για την πρόληψη της αρτηριακής ακαμψίας, μειώνοντας τη συσσώρευση ασβεστίου, βελτιώνοντας τη λειτουργία του ενδοθηλίου, μειώνοντας τη φλεγμονή και ρυθμίζοντας την αρτηριακή πίεση.
Η έλλειψη μαγνησίου σχετίζεται με μειωμένο αγγειακό τόνο αμφίδρομα και μπορεί να οδηγήσει, τόσο σε μη φυσιολογική αύξηση, όσο και σε μη φυσιολογική μείωση της αρτηριακής πίεσης[18].
Η διασφάλιση επαρκούς πρόσληψης μαγνησίου (μέσω δίαιτας ή συμπληρωμάτων) είναι μια βασική στρατηγική για τη διατήρηση της αγγειακής ευελιξίας και της υγείας της καρδιάς .
Η βιταμίνη Κ2 εμποδίζει την εναπόθεση ασβεστίου στις αρτηρίες (αρτηριακή ασβέστωση), παρεμποδίζοντας την αθηρωματογένεση στα αρτηριακά τοιχώματα των στεφανιαίων αρτηριών και μειώνοντας τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων[19].
Η βιταμίνη Κ2 αποτρέπει το ασβέστιο να προκαλέσει αγγειακή ασβέστωση και λίθους στους νεφρούς[20].
Η έλλειψη ή η ανεπάρκεια μαγνησίου μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της βιταμίνης Κ2 και της βιταμίνης D3. Η έλλειψη ή η ανεπάρκεια της βιταμίνης K2 μπορεί να προκαλέσει ακατάλληλη εναπόθεση ασβεστίου στις αρτηρίες, αυξάνοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο πρόκλησης οστεοπόρωσης[21].
Συνιστάται η αποφυγή των συμπληρωμάτων που περιέχουν σε μια συσκευασία βιταμίνη D3, μαγνήσιο και βιταμίνη Κ2, διότι η μία ουσία εμποδίζει την απορρόφηση της άλλης από το έντερο.
To 2020 oSafi U Khan και οι συνεργάτες του δημοσίευσαν τα αποτελέσματα των μετααναλύσεων τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών που είχαν γίνει μέχρι τις 10Μαρτίου του 2019 που αφορούσαν τις επιπτώσεις διαφόρων διατροφικών παρεμβάσεων και συμπληρωμάτων στην καρδιαγγειακή υγεία και βρήκαν ότι η συνδυασμένη χορήγηση βιταμίνης D3 και ασβεστίου αύξανε τον κίνδυνο πρόκλησης εγκεφαλικού επεισοδίου μεταξύ των ατόμων που έπαιρναν βιταμίνη D3 συν συμπληρώματα ασβεστίου, αλλά όχι μόνο βιταμίνη D3[22].
Επιπλέον βρήκαννα αναφέρεται αυξημένη ευαισθησία στο σχηματισμό λίθων στους νεφρούς σε αρκετές μελέτες, ειδικά σε άτομα που έπαιρναν συνδυασμό συμπληρώματος ασβεστίου και βιταμίνης D3 [23].
Tο D3 Gkelin drops σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, σε κάθε πόλη ή περιοχή της Ελλάδος (με ταχυμεταφορές) στην τιμή των 11.84 Ευρώ περιλαμβανομένου του ΦΠΑ [συν μεταφορικά + αντικαταβολή (σύνολο 3,89 Ευρώ)].
Μπορείτε να το παραγγείλετε τηλεφωνώντας: Σταθερό: 2741026658, Κινητό: 6944280764 ή στέλνοντας mail: pharmage@otenet.gr ή μέσω του e-shop της pharmagel. Αν είστε κάτοικος Κύπρου ή άλλης χώρας του εξωτερικού επικοινωνήστε μαζί μας, για να σας πληροφορήσουμε το κόστος των μεταφορικών.
Ώρες επικοινωνίας: Δευτέρα-Παρασκευή: 10.00π.μ-13.00 μμ.
Τις υπόλοιπες ημέρες και ώρες μπορείτε να το παραγγέλλετε, στέλνοντας mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr, ή με SMS γράφοντας ονοματεπώνυμο, ταχυδρομική διεύθυνση, ταχυδρομικό τομέα, τηλέφωνο επικοινωνίας.
1.Laura Tripkovic, Helen Lambert, Kathryn Hart, Colin P Smith, Giselda Bucca, Simon Penson, Gemma Chope, Elina Hyppönen, Jacqueline Berry, Reinhold Vieth, and Susan Lanham-New. Comparison of vitamin D2 and vitamin D3 supplementation in raising serum 25-hydroxyvitamin D status: a systematic review and meta-analysis1,2,3Am J Clin Nutr. 2012 Jun; 95(6): 1357–1364. Published online 2012 May 2. doi: 10.3945/ajcn.111.031070
2. Maurizio Cutolo. Vitamin D or hormone D deficiency in autoimmune rheumatic diseases, including undifferentiated connective tissue diseaseArthritis Res Ther. 2008; 10(6): 123. Published online 2008 Dec 2. doi: 10.1186/ar2552
3. Myueng Guen Oh, Mi Ah Han, Jong Park, So Yeon Ryu, and Seong-Woo Choi. The Prevalence of Vitamin D Deficiency among Cancer Survivors in a Nationwide Survey of the Korean Population. PLoS One. 2015; 10(6): e0129901. Published online 2015 Jun 5. doi: 10.1371/journal.pone.0129901
4. Ioana Mozos, Otilia Marginean. Links between Vitamin D Deficiency and Cardiovascular Diseases. Biomed Res Int. 2015; 2015: 109275. Published online 2015 Apr 27. doi: 10.1155/2015/109275
5. Cashman KD, Dowling KG, Škrabáková Z, Gonzalez-Gross M, Valtueña J, et al. . Vitamin D deficiency in Europe: pandemic? Am J Clin Nutr. 2016 Apr;103(4):1033-44. doi: 10.3945/ajcn.115.120873. Epub 2016 Feb 10.
6. Holick MF. Vitamin D status: measurement, interpretation, and clinical application. Ann Epidemiol. 2009 Feb;19(2):73-8. doi: 10.1016/j.annepidem.2007.12.001. Epub 2008 Mar 10.
7.Holick MF. Vitamin D: a D-Lightful health perspective. Nutr Rev. 2008 Oct;66(10 Suppl 2):S182-94. doi: 10.1111/j.1753-4887.2008.00104.x.
8.Holick MF. Vitamin D status: measurement, interpretation, and clinical application. Ann Epidemiol. 2009 Feb;19(2):73-8. doi: 10.1016/j.annepidem.2007.12.001. Epub 2008 Mar 10.
9. .Bischoff-Ferrari HA1. Optimal serum 25-hydroxyvitamin D levels for multiple health outcomes. Adv Exp Med Biol. 2008;624:55-71. doi: 10.1007/978-0-387-77574-6_5.
10. Hollis BW, Wagner CL, Howard CR, Ebeling M, Shary JR, Smith PG, Taylor SN, Morella K, Lawrence RA, Hulsey TC. Maternal Versus Infant Vitamin D Supplementation During Lactation: A Randomized Controlled Trial. Pediatrics. 2015 Oct;136(4):625-34. doi: 10.1542/peds.2015-1669.
11.Bischoff-Ferrari HA. Optimal serum 25-hydroxyvitamin D levels for multiple health outcomes. Adv Exp Med Biol. 2008;624:55-71. doi: 10.1007/978-0-387-77574-6_5.
12.Vogiatzi MG, Jacobson-Dickman E, DeBoer MD; Drugs, and Therapeutics Committee of The Pediatric Endocrine Society. Vitamin D supplementation and risk of toxicity in pediatrics: a review of current literature. J Clin Endocrinol Metab. 2014 Apr;99(4):1132-41. doi: 10.1210/jc.2013-3655. Epub 2014 Jan 23.
13.Jones G. Pharmacokinetics of vitamin D toxicity. Am J Clin Nutr. 2008 Aug; 88(2):582S-586S.[PubMed] [Ref list]
14.Pramyothin P, Holick MF. Vitamin D supplementation: guidelines and evidence for subclinical deficiency. Curr Opin Gastroenterol. 2012 Mar;28(2):139-50. doi: 10.1097/MOG.0b013e32835004dc.
15.Mandatori D, Pelusi L, Schiavone V, Pipino C, Di Pietro N, Pandolfi A.The Dual Role of Vitamin K2 in “Bone-Vascular Crosstalk”: Opposite Effects on Bone Loss and Vascular Calcification. Nutrients. 2021 Apr 7;13(4):1222.
16.Uwitonze AM, Razzaque MS.Role of Magnesium in Vitamin D Activation and Function. J Am Osteopath Assoc. 2018 Mar 1;118(3):181-189.
17.Pramod Reddy, Linda R Edwards. Magnesium Supplementation in Vitamin D Deficiency. Am J Ther. 2019 Jan/Feb;26(1):e124-e132.
18.O A Gromova, I Iu Torshin, N V Iudina, E Iu Egorova, A N Gromov, T R Grishina.[Magnesium deficiency and dysregulation of vascular tone] Kardiologiia. 2014;54(7):66-72.
19.Maresz K.Proper Calcium Use: Vitamin K2 as a Promoter of Bone and Cardiovascular Health. Integr Med (Encinitas). 2015 Feb;14(1):34-9..
20.US Preventive Services Task Force, et al. Vitamin D, Calcium, or Combined Supplementation for the Primary Prevention of Fractures in Community-Dwelling Adults: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2018. PMID: 29677309
21.Capozzi A, Scambia G, Lello S.Calcium, vitamin D, vitamin K2,
and magnesium supplementation and skeletal health. Maturitas. 2020 Oct;140:55-63.
22.Khan SU, Khan MU, Riaz H et al. Effects of Nutritional Supplements and Dietary Interventions on Cardiovascular Outcomes: An Umbrella Review and Evidence Map. Ann Intern Med. 2019 Aug 6;171(3):190–198.
23.Jackson RD, LaCroix AZ, Gass M et al. Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of fractures. N Engl J Med. 2006 Feb 16;354(7):669–83.