Ο ρόλος της βιταμίνης D στον διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι διαβήτη, από τους οποίους πάσχει μεγάλος αριθμός ατόμων του Ελληνικού πληθυσμού. Α) Ο διαβήτης τύπου 1 και Β) Ο διαβήτης τύπου 2. 

Δρ Γκέλης Ν. Δημήτριος,

Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνώνμε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην ΩΡΛ Αλλεργία, Ρινολογία, Φωνιατρική, Ακοολογία, Βαρηκοία, Διαταραχές της ισορροπίας, Ιατρική Διατροφολογία, Προληπτική Ιατρική, ΩΡΛ Ογκολογία, Περιβαλλοντική Ιατρική, Συμπληρωματική Ιατρική

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡΕΙΟΥ: Δαμασκηνού 46, Κόρινθος 20131, Τηλ. 2741026631, 6944280764

www.gelis.gr,           www.curcumin.gr  www,gkelikosagiorgitiko.gr      www.zinc.gr       www.orlpedia.gr  www.allergopedia.gr   www.allergopediaq.gr     www.d3gkelin.gr   www.gelismedicallexicon.gr www.curcumin.gr
Γκέλη Αικατερίνη,

Ιατρός, Ακτινοδιαγνώστρια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην Ιατρική Διατροφολογία, Ακτινοδιαγνωστική και Υπερηχογραφική Διαγνωστική, Περιβαλλοντική Ιατρική, Συμπληρωματική Ιατρική

Διεύθυνση Ιατρείου: Παπαληγούρα 16, Άσσος Κορινθίας, Τηλ. 2741087758, 6944644820 email:kgkeli@hotmail.com

Διαβήτης τύπου 1. Ο διαβήτης τύπου 1 είναι γνωστός ως ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης. Στον διαβήτη τύπου 1 το πάγκρεας σταματάει την παραγωγή ινσουλίνης.

Χωρίς να σταματούν οι έρευνες για τα αίτια του διαβήτη τύπου 1 μέχρι σήμερα γνωρίζουμε ότι η εκδήλωσή του είναι προϊόν γενετικής προδιάθεσης, έλλειψης βιταμίνης D, ανισορροπίας του εντερικού μικροβιώματος [1], έκθεσης σε ιούς ή το συνδυασμό των παραπάνω παραγόντων.


Διαβήτης τύπου 2. Στο διαβήτη τύπου 2 το πάγκρεας συνεχίζει την παραγωγή ινσουλίνης για μερικά χρόνια, αλλά τα κύτταρα του σώματος αντιστέκονται στη χρησιμοποίηση της. Αυτό έχει ως επακόλουθο την αύξηση των συγκεντρώσεων της γλυκόζης στο αίμα. Η κατάσταση αυτή λέγεται αντίσταση στην ινσουλίνη.

Στον διαβήτη τύπου τύπου 2 το πάγκρεας δεν σταματάει την παραγωγή ινσουλίνης  για μερικά χρόνια. Ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν  από διαβήτη τύπου 2 αυξάνει, συνεχώς.

Η έναρξη του διαβήτη τύπου 1 είναι απότομη, ενώ ο διαβήτης τύπου 2 εκδηλώνεται αργά, σταδιακά. Στα άτομα που πάσχουν από διαβήτη τύπου 1, μέσα σε λίγες ημέρες μπορεί το πάγκρεάς τους να σταματήσει τελείως την παραγωγή και έκκριση ινσουλίνης. Αυτό ακολουθείται από μεγάλη αύξηση των συγκεντρώσεων του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία). Η κατάσταση αυτή, αν δεν γίνει έγκαιρα αντιληπτή μπορεί να οδηγήσει στο μοιραίο.

Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η σωματική άσκηση βοηθάει στο γλυκαιμικό έλεγχο των πασχόντων από διαβήτη τύπου 2, που είναι και ο συνηθέστερος.

Σε μια πρόσφατη έρευνα που έγινε από Αμερικανούς και Ιταλούς ερευνητές  βρέθηκε ότι η αερόβια σωματική άσκηση, όπως βοηθάει το γλυκαιμικό έλεγχο στους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 , μπορεί να προκαλεσει γλυκαιμικό έλεγχο  και στους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1[2].

Στους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 παρατηρήθηκε ότι υπάρχει έλλειψη βιταμίνης D  και αυτή η κατάσταση μπορεί να σχετίζεται με τη δράση της ινσουλίνης. Φαίνεται ότι η συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D3  ασκεί επωφελή αποτελέσματα  στην ομοιοστασία της γλυκόζης και μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία της ινσουλίνης στους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 [3].

Σχέση της βιταμίνης D και του διαβήτη

Η έλλειψη βιταμίνης D3 είναι συνηθισμένη στα παιδιά και τους εφήβους με σακχαρώδη διαβήτη [4, 5, 6]. Η αιτιολογία αυτής της έλλειψης συχνά αποδίδεται στην μη έκθεση στον ήλιο, την πτωχή πρόσληψη βιταμίνης D3 από τις τροφές, όπως π.χ. η κατανάλωση σολομού και άλλων λιπαρών ψαριών ή λόγο παχυσαρκλιας λοπου γίνεται υποβιταμίνωση D3 λόγω  υφαρπαγής ή απομόνωσης της βιταμίνης D3  από τις λιπαποθήκες [7, 8, 9]. 

Έχει βρεθεί ότι η βιταμίνη D δρα προστατευτικά κατά του διαβήτη τύπου 1.

Η λήψη βιταμίνης D3  στα αρχικά στάδια της ζωής μπορεί να σχετίζεται με την ελάττωση του κινδύνου πρόκλησης διαβήτη τύπου 1. Παρά τούτο δεν έχουν βρεθεί αρκετές αποδείξεις της ύπαρξης σχέσης μεταξύ της λήψης βιταμίνης D3 από τη μητέρα και του κινδύνου εκδήλωσης διαβήτη τύπου 1 από το έμβρυο [10].

Η βιταμίνη D3 παίζει ρόλο στην ανάπτυξη του διαβήτη τύπου 1, του συνολικού κινδύνου θανάτου από τη νόσο και συμμετέχει  στην αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, διότι  έχει βρεθεί ότι ο υποδοχέας της βιταμίνης D3  εκφράζεται στα ανοσοκύτταρα (Β λεμφοκύτταρα, Τ λεμφοκύτταρα  και τα κύτταρα παρουσίας αντιγόνου).

Αυτά τα ανοσολογικά κύτταρα είναι ικανά να συνθέσουν τον ενεργό μεταβολίτη  της βιταμίνης D3. Έτσι η  βιταμίνη D3 έχει τη δυνατότητα να δρα με έναν αυτοκρινή τρόπο  μέσα σε ένα τοπικό ανοσολογικό περιβάλλον.

Η βιταμίνη  D3 είναι μια ανοσοτροποποιητική βιταμίνη, που μπορεί να τροποποιήσει τις έμφυτες και τις προσαρμοστικές ανοσοαποκρίσεις του ανθρώπινου οργανισμού. Η έλλειψη βιταμίνης  D3 σχετίζεται με την αύξηση της αυτοανοσίας  καθώς επίσης και την αυξημένη προδιάθεση σε λοιμώξεις.

Καθώς τα ανοσοκύτταρα στις αυτοάνοσες νόσους ανταποκρίνονται στα ευεργετικά αποτελέσματα της βιταμίνης D3 , τα επωφελή αποτελέσματα της συμπληρωματικής χορήγησης  βιταμίνης D3  στα άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα,  που έχουν έλλειψή της μπορεί να επεκτείνονται πέραν των κλασσικά γνωστών οστεοπροστατευτικών και ασβεστιο-ομοιοστατικών αποτελεσμάτων της [11, 12].

Ένας από τους πιθανούς παράγοντες στην ανάπτυξη του διαβήτη τύπου 1 είναι αντίδραση του ανθρώπινου οργανισμού προς κάποιον  λοιμογόνο παράγοντα. Γιαυτό είναι λογικό να διατηρούνται στο ανθρώπινο σώμα τα βέλτιστα επίπεδα συγκεντρώσεων βιταμίνης D3, διότι περιορίζεται ο κίνδυνος πυροδοτήσεως του διαβήτη τύπου 1 [13].

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες μελέτες, τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D3 μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 στους ενηλίκους κατά 50% [14].

Χρησιμοποιώντας δείγματα αίματος στρατιωτικού προσωπικού εν ενεργεία, η Kassandra L. Munger, και οι συνεργάτες της (2013 )  εντόπισαν 310 άτομα διαγνωσμένα με διαβήτη τύπου 1 μέσα σε μια χρονική περίοδο 12 ετών. Τα ευρήματα αυτά τα συνέκριναν  με δείγματα αίματος που τα είχαν πάρει από 600 άτομα στρατιωτικού προσωπικού χωρίς τη νόσο [15].

Βρέθηκε ότι τα άτομα που είχαν υψηλότερες συγκεντρώσεις βιταμίνης D3 κινδύνευαν κατά το ήμισυ να αναπτύξουν τη νόσο, σε σύγκριση με εκείνα τα άτομα που είχαν τα πιο χαμηλά επίπεδα.

Επίσης έχει βρεθεί ότι τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D3 σε άτομα με  διαβήτη τύπου αυξάνουν τον κίνδυνο απώλειας της ζωής από οποιαδήποτε αιτιολογία.

Σύμφωνα με την ερευνήτρια αυτής της μελέτης,  Kassandra Munger, του τμήματος διατροφολογίας στο  Harvard T.H. Chan School of Public Health είναι εκκπληκτικό, ότι μια τόσο σοβαρή νόσος, όπως ο διαβήτης τύπου 1, θα μπορούσε ίσως να προληφθεί με μια τόσο απλή πρέμβαση [15].

Ένας απλός, ανέξοδος και ασφαλής τρόπος αποκατάστασης επαρκών επιπέδων βιταμίνης D3 στον οργανισμό είναι η έκθεση του γυμνού δέρματος στον ήλιο τους θερινούς μήνες, τις μεσημβρινές ώρες (12-1μμ), για 15-20 λεπτά της ώρας. Ο χρόνος αυτός είναι επαρκής για τη δημιουργεία επαρκών και νοσοπροστατευτικών επιπέδων της βιταμίνης D3, χωρίς να βλαφτεί το DNA του δέρματος, που θα μπορούσε να συμβάλλει στην καρκινογένεση.

Το χειμώνα δεν είναι εύκολη η παραγωγή βιταμίνης D3 στο δέρμα, διότι οι ακτίνες του ηλίου πέφτουν λοξά στο Βόρειο Ημισφαίριο της γης και επιπλέον δεν είναι εύκολη η έκθεση στον ήλιο, λόγω του επικρατούντος ψύχους τους χειμερινούς μήνες. Επίσης επρρεπεή σε υποβιταμίνωση D3 είναι τα άτομα άνω των 65 ετών, διότι το δέρμα τους χάνει την ικανότητα φωτοσύνθεσης βιταμίνης D3

Στις περιπτώσεις αυτές χορηγείται συμπληρωματικά βιταμίνη D3. Πρέπει να αποφεύγονται τα συμπληρώματα που περιέχουν ημισυνθετική βιταμίνη D3, διότι είναι δυσαπορρόφητη. Η φυσική βιταμίνη D3 απορροφάται ταχύτερα από την ημισυνθετική βιταμίνη D3. Η συνθετική βιταμίνη D3 είναι φθηνού κόστους, αλλά δύσκολα φτάνει ο ασθενής στα 60ng/ml.


Το D3 Gkelin drops σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, τηλεφωνώντας στο 6944280764, στην τιμή των11.45 Ευρώ, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ (+ 3.72 Ευρώ η αντικαταβολή και τα μεταφορικά). Μπορείτε επίσης να το παραγείλετε, στέλνοντας  mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Mohamed Abu-Farha. The role of Gut Microbiota in the development of obesity and Diabetes. Lipids Health Dis. 2016; 15: 108. Published online 2016 Jun 18. doi: 10.1186/s12944-016-0278-4

2. Sheri R. Colberg, Ronald J. Sigal, Bo Fernhall, Judith G. Regensteiner, Bryan J. Blissmer, Richard R. Rubin, Lisa Chasan-Taber, Ann L. Albright, Barry Braun. Exercise and Type 2 Diabetes: The American College of Sports Medicine and the AmericanDiabetes Association: joint position statement. Diabetes Care. 2010 Dec; 33(12): e147–e167. doi: 10.2337/dc10-9990

3. Esmaeil YOUSEFI RAD, Mahmoud DJALALI, Fariba KOOHDANI, Ali Akbar SABOOR-YARAGHI, Mohammad Reza ESHRAGHIAN, Mohammad Hassan JAVANBAKHT, Somayeh SABOORI, Mahnaz ZAREI, Mohammad Javad HOSSEINZADEH-ATTAR.The Effects of Vitamin D Supplementation on Glucose Control and Insulin Resistance in Patients withDiabetes Type 2: A Randomized Clinical Trial Study. Iran J Public Health. 2014 Dec; 43(12): 1651–1656. Published online 2014 Dec.

4. Nwosu BU, Stavre ZG, Maranda L, Cullen K, Lee MM (2012) Hepatic dysfunction is associated with vitamin D deficiency and poor glycemic control in diabetes mellitus. J Pediatr Endocrinol Metab 25: 181–186[PubMed]

5. Greer RM, Portelli SL, Hung BS, Cleghorn GJ, McMahon SK, et al. (2013) Serum vitamin D levels are lower in Australian children and adolescents with type 1 diabetes than in children without diabetes. Pediatr Diabetes 14: 31–41 [PubMed]

6. Svoren BM, Volkening LK, Wood JR, Laffel LM (2009) Significant vitamin D deficiency in youth with type 1 diabetes mellitus. J Pediatr 154: 132–134 [PMC free article] [PubMed]

7. Drincic AT, Armas LA, Van Diest EE, Heaney RP (2012) Volumetric dilution, rather than sequestration best explains the low vitamin D status of obesity. Obesity (Silver Spring) 20: 1444–1448 [PubMed]

8.  Liel Y, Ulmer E, Shary J, Hollis BW, Bell NH (1988) Low circulating vitamin D in obesity. Calcif Tissue Int43: 199–201 [PubMed]

9. Chiu KC, Chu A, Go VL, Saad MF (2004) Hypovitaminosis D is associated with insulin resistance and beta cell dysfunction. Am J Clin Nutr 79: 820–825 [PubMed]

10. Jia-Yi Dong, Weiguo Zhang, Jiong Jack Chen, Zeng-Li Zhang, Shu-Fen Han, Li-Qiang Qin.Vitamin D Intake and Risk of Type 1 Diabetes: A Meta-Analysis of Observational Studies. Nutrients. 2013 Sep; 5(9): 3551–3562. Published online 2013 Sep. 12. doi: 10.3390/nu5093551

11. Matthias Wacker, Michael F. Holick. Vitamin D—Effects on Skeletal and Extraskeletal Health and the Need for Supplementation. Nutrients. 2013 Jan; 5(1): 111–148. Published online 2013 Jan 10. doi: 10.3390/nu5010111

12. Clifford J. Rosen, John S. Adams, Daniel D. Bikle, Dennis M. Black, Marie B. Demay, JoAnn E. Manson, M. Hassan Murad, Christopher S. Kovacs. The Nonskeletal Effects of Vitamin D: An Endocrine Society Scientific Statement. Endocr Rev. 2012 Jun; 33(3): 456–492. Published online 2012 May 17. doi: 10.1210/er.2012-1000

13. Dong JY1, Zhang WGChen JJZhang ZLHan SFQin LQ. Vitamin D intake and risk of type 1 diabetes: a meta-analysis of observational studies. Nutrients. 2013 Sep 12;5(9):3551-62. doi: 10.3390/nu5093551.

14. Christel Joergensen, Peter Hovind, Anne Schmedes, Hans-Henrik Parving, Peter Rossing. Vitamin D Levels, Microvascular Complications, and Mortality in Type 1 Diabetes. Diabetes Care. 2011 May; 34(5): 1081–1085. Published online 2011 Apr 20. doi: 10.2337/dc10-2459

15. Kassandra L. Munger, Lynn I. Levin, Jennifer Massa, Ronald Horst, Tihamer Orban, Alberto Ascherio. Preclinical Serum 25-Hydroxyvitamin D Levels and Risk of Type 1 Diabetes in a Cohort of US Military Personnel. Am J Epidemiol. 2013 Mar 1; 177(5): 411–419. Published online 2013 Feb 3. doi: 10.1093/aje/kws243


Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.

Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας