Η υποβιταμίνωση D στα παιδιά αυξήθηκε κατά 83.000% από το 2000 έως το 2014. Συναγερμός πανδημίας!©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

Το 2017, στο περιοδικό Pediatrics δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα της μελέτης του ιατρικού φακέλου 711 788 παιδιών ηλικίας από 0 έως 17 ετών, που αφορούσε τη σταδιακή αύξηση του αριθμού των παιδιών με έλλειψη βιταμίνης D από το 2000 έως το 2014 [1].

Υπολογίστηκε ότι το 2000 υπήρχαν 3.14 παιδιά με έλλειψη βιταμίνης D3, ανά 100.000 κατοίκους, ενώ το 2014 ο αριθμός αυτός έφτασε τα 261 παιδιά [2].

Αυτό σημαίνει ότι από το 2000 μέχρι το 2014 αυξήθηκε ο κίνδυνος εμφάνισης έλλειψης βιταμίνης D3 στα παιδιά κατά 83 φορές ή 8.300%. Η αύξηση αυτή, προειδοποιεί ότι μελλοντικά θα αυξηθεί ο αριθμός των πασχόντων από παθήσεις των οστών και άλλες χρόνιες παθήσεις, που οφείλονται ή αποδίδονται στην έλλειψη της βιταμίνης D3.

Η αύξηση των κρουσμάτων έλλειψης βιταμίνης D3 στα παιδιά αποδίδεται στην φοβία, που έχει εξαπλωθεί στους γονείς για την πρόκληση καρκίνου του δέρματος μετά από έκθεση του γυμνού σώματος στην ηλιακή ακτινοβολία.
Οι γονείς παροτρύνουν τα παιδιά τους να μην εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία και να παίζουν σε κλειστούς ή σκιερούς χώρους. Επίσης, το καλοκαίρι αλείφουν το σώμα των παιδιών με αντηλιακές ουσίες, πράγμα που παρεμποδίζει τη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D3 στο δέρμα σε ποσοστό 99% [2, 3].

Είναι γνωστό ότι η έκθεση του γυμνού δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία είναι καρκινογόνος. Όμως η γνώση αυτή αφορά τη μακροχρόνια και πολύωρη έκθεση στον ήλιο, όπου υπάρχει η δυνατότητα καταστροφής του κυτταρικού DNA των κυττάρων του δέρματος και η απορρύθμιση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οι σύγχρονες έρευνες έχουν αποδείξει ότι η έκθεση του γυμνού δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία για 12-15 λεπτά ημερησίως και βδομάδα παρά βδομάδα, τους καλοκαιρινούς μήνες είναι καρκινοπροστατευτική, αφού επιτρέπει τη φωτοσύνθεση της ανοσοτροποποιητικής και καρκινοπροστατευτικής βιταμίνης D3 [4].

H ιατρική κοινότητα είχε άλλες απόψεις τη δεκαετία του 1930 για τη θεραπευτική δράση του ήλιου στους ανθρώπους. Εκείνη, την χωρίς αντιβιοτικά εποχή, υπήρχε πανδημία φυματίωσης και μια από τις προτεινόμενες θεραπείες ήταν τα ηλιόλουτρα.
Εκείνη την εποχή οι γιατροί ήταν ανυποψίαστοι για την δυνατότητα της ηλιακής ακτινοβολίας να καταστρέφει το DNA των κυττάρων του δέρματος, μετά από μακρόχρονη και πολύχρονη έκθεση στον ήλιο.

Το Department of Labor των ΗΠΑ σε διαφημιστικά έντυπά του ανέγραφε: ''Κάθε μητέρα που επιθυμεί το παιδί της να είναι υγιές θα πρέπει να του κάνει συχνά ηλιόλουτρα από τη νεογνική ηλικία, μέχρι την ηλικία που το παιδί θα μπορεί να παίζει μόνο του, έξω από την κατοικία του. Οι ακτίνες του ήλιου βοηθούν το παιδί να μεγαλώσει με υγεία και προλαβαίνει τη ραχίτιδα, όταν πέφτουν κατευθείαν στο δέρμα του και το μαυρίζουν".

Αυτή η ιατρική συμβουλή, αν διδόταν σήμερα ίσως την χαρακτήριζαν, ως κακοποίηση παιδιού και μπορεί να είχε και νομικές συνέπειες.
Από το 1930 και μετά οι γιατροί, λόγω κακής πληροφόρησης ή ανεπαρκούς προσέγγισης του προβλήματος είναι υπεύθυνοι για τη ηλιοφοβία που αναπτύχθηκε, αφού έγινε πίστη για το κοινό ότι η έκθεση στον ήλιο είναι καρκινογόνος για το δέρμα ή γενικότερα για την πρόκληση καρκίνου. Οι σημερινές γνώσεις για τη δράση της ηλιακής ακτινοβολίας στο δέρμα είναι σαφείς. Η ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να δράσει καταστρεπτικά για το DNA του δέρματος, εφόσον αυτό εκτίθεται για πολλές ώρες και πολλά χρόνια στον ήλιο.

Επίσης σήμερα είναι αποδεδειγμένο ότι η έκθεση στον ήλιο, του γυμνού δέρματος για 12-15 λεπτά ημερησίως και βδομάδα παρά βδομάδα είναι απαραίτητη για να φωτοσυντεθεί η βιταμίνη D3, που είναι μια οστεοπροστατευτική, μυοπροστατευτική, νευροπροστατευτική, ανοσοτροποποιητική και αντικαρκινική βιταμίνη. Συνεπώς δεν είναι ευεργετική για την υγεία η πλήρης αποφυγή του ήλιο, εκτός σπανίων περιπτώσεων φυσικής αλλεργίας στην ηλιακή ακτινοβολία.

Άλλες συνέπειες της πλήρους αποφυγής της ηλιακής ακτινοβολίας

Η αποφυγή της λογικής διάρκειας έκθεσης στον ήλιο έχει και άλλες δυσάρεστες συνέπειες εκτός από την πρόκληση υποβιταμίνωσης D. Έχει βρεθεί ότι η αποφυγή της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία συμβάλλει στην αύξηση της συχνότητας πρόκλησης μυωπίας και αυτό έχει περιγραφεί με αρκετές επιστημονικές δημοσιεύσεις.

Σε μια από αυτές τις δημοσιεύσεις αναφέρεται ότι τα Κινεζόπουλα που ζούσαν στη Σιγκαπούρη είχαν μυωπία σε ποσοστό 29.1%, ενώ τα Κινεζόπουλα του Σύδνεϋ της Αυστραλίας είχαν  μόνο 3.3%.
Αυτό αποδόθηκε στο γεγονός ότι τα Κινεζόπουλα του Σύδνεϋ ζουν κατά μέσο όρο 13.8 ώρες την εβδομάδα έξω από την κατοικία τους, σε υπαίθριους χώρους, σε σύγκριση με τα Κινεζόπουλα της Σιγκαπούρης που ζουν 3.05 ώρες στο ύπαιθρο.
Με άλλα λόγια, τα παιδιά που δαπανούσαν περισσότερο χρόνο ζώντας μέσα στην κατοικία τους είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν μυωπία 9.5 φορές περισσότερο [5]

Η στέρηση της λογικής έκθεσης στον ήλιο φαίνεται ότι συνοδεύεται και από άλλες εκπλήξεις, αφού άρχισε η επανεμφάνιση κρουσμάτων ραχίτιδας, όπως αναφέρεται, σε διάφορες πολιτείες των ΗΠΑ (Τέξας, Γεωργία, Βόρεια Καρολίνα) [6] καθώς και στην Ιαπωνία [7].

Γιαυτό επιβάλεται να αφίνονται τα παιδιά να παίζουν σε ανοικτούς χώρους, να κολυμπούν και να εκτίθενται στον ήλιο το καλοκαίρι το μεσημέρι για 15 λεπτά, ώστε να μην παθαίνουν έλλειψη βιταμίνης D3. Διαφορετικά θα πρέπει να μετρώνται δύο βφορές το χρόνο τα επίπεδα της 25 υδροξυβιταμίνης D3 και αν αυτά βρεθούν ελλειπή ή ανεπαρκή να τους χορηγείται συμπληρωματικά βιταμίνη D3.

Όσον αφορά τον κίνδυνο πρόκλησης μελανώματος συνεπεία της έκθεσης του γυμνού δέρματος στον ήλιο, αναφέρεται ότι ο κίνδυνος εμφάνισης μελανώματος έχει αυξηθεί από το 1935 μέχρι σήμερα κατά 3000%, ενώ οι εξωοικιακές δραστηριότητες και παραμονή στο ύπαιθρο έχει ελαττωθεί στο 90% περίπου [8].

Συνεπώς η συμβουλή της αποφυγής του ήλιου για την πρόληψη του μελανώματος δεν είναι απόλυτα ασφαλής,  αφού το μελάνωμα μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα που δεν είχαν εκτεθεί στην ηλιακή ακτινοβολία.

Συμπερασματικά τα παιδιά επιβάλλεται να παίζουν στο ύπαιθρο καλύπτοντας το δέρμα τους με ενδύματα και να φορούν καπέλο.
Η έκθεση του γυμνού σώματος των παιδιών για 12-15 λεπτά, ημερησίως στον ήλιο του μεσημεριού, το καλοκαίρι, χωρίς αντηλιακό ευνοεί τη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D3 και αποτρέπει την έλλειψή της.

Τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες πρέπει σταδιακά και όχι απότομα να εκθέτουν το δέρμα τους στην ηλιακή ακτινοβολία, ώστε ποτέ να μην προκληθεί έγκαυμα στο δέρμα τους.

Σε περίπτωση αναγκαστικής αποφυγής του ήλιου θα πρέπει να χορηγείται συμπληρωματικά βιταμίνη D3 από το στόμα, εφόσον οι προσλαμβανόμενες τροφές είναι πτωχές σε βιταμίνη D3.

Η εκτεταμένη υποκλινική και προρραχιτική έλλειψη βιταμίνης D3 στα παιδιά πρέπει να διαγιγνώσκεται μετρώντας στον ορό τα επίπεδα της 25(OH)D3 , τα οποία φυσιολογικά κυμαίνονται από 30-100 ng/ml. Tα ιδανικά όμως οφέλη για την υγεία μπορούν να επιτευχθούν, όταν τα επίπεδα της 25 υδροξυβιταμίνης D3 κυμαίνονται στα 50-70ng/ml [9].

Επιθυμητά ή ιδανικά επίπεδα της βιταμίνης D στον ορό για τη διατήρηση της υγείας

Ως σοβαρή έλλειψη της βιταμίνης D ορίζεται η παρουσία των επιπέδων της 25-υδρόξυβιταμίνης D (25OHD) στον ορό, κάτω από τα ≤ 10ng/mL or ≤ 25nmol/L.

Ως έλλειψη της βιταμίνης D3 ορίζεται η παρουσία επιπέδων 25-υδρόξυβιταμίνης D (25OHD) στον ορό, κάτω από τα 20 ng/ml ( 49,99 nmol/l).

Ως ανεπάρκεια της βιταμίνης D3 θεωρείται η συγκέντρωση των 21-29 ng/mL (50-75nmol/l) [7].

Ως επάρκεια της βιταμίνης D3 θεωρείται η συγκέντρωση της 25(OH)D 30-100 ng/mL (75-250 nmol/L) και

Ως ιδανικά ή επιθυμητά επίππεδα των συγκεντρώσεων της 25-υδροξυβιταμίνης D3 στον ορό είναι τα 50-70ng/ml ή 125-175nmol/L [10].

Αν βρεθούν ελλιπείς συγκεντρώσεις της 25 υδροξυβιταμίνης D3 στον ορό του αίματος χορηγείται συμπληρωματικά φυσική και όχι συνθετική βιταμίνη D3. Επιλέγεται η πιο ευαπορρόφητη μορφή φυσικής βιταμίνης D3 που φέρεται μέσα σε ελαιόλαδο [D3 Gkelin drops]. H δοσολογία στα νεογνά, τα παιδιά, τους εφήβους και τους ενηλίκους περιγράφεται λεπτομερώς στο D3 Gkelin drops.

Το D3 Gkelin drops σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, τηλεφωνώντας στο 6944280764, στην τιμή των 11.45 Ευρώ, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ (+ 3.72 Ευρώ η αντικαταβολή και τα μεταφορικά). Μπορείτε επίσης να το παραγείλετε, στέλνοντας  mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Basatemur E, Horsfall L, Marston L, Rait G, Sutcliffe A. Trends in the Diagnosis of Vitamin D Deficiency. Pediatrics. 2017 Mar;139(3).

2. Matsuoka LY, Ide L, Wortsman J, MacLaughlin JA, Holick MF. Sunscreens suppress cutaneous vitamin D3 synthesis. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 1987; 64:1165-68.

3. Sayre RM, Dowdy JC. Darkness at noon: sunscreens and vitamin D3. Photochem Photobiol. 2007 Mar-Apr;83(2):459-63.

4. Sinha RP1, Häder DP. UV-induced DNA damage and repair: a review. Photochem Photobiol Sci. 2002 Apr;1(4):225-36.

5. Rose KA, Morgan IG, J, Kifley A, Huynh S, Smith W, Mitchell P. Outdoor activity reduces the prevalence of myopia in children. Ophthalmology 2008 Aug;115(8):1279-85.

6. Weisberg P, Scanlon KS, Li R, Cogswell ME. Nutritional rickets among children in the United States: review of cases reported between 1986 and 2003. Am J Clin Nutr 2004;80(6 Suppl):1697S-705S.

7. Itoh M, Tomio J, Toyokawa S, Tamura M, Isojima T, Kitanaka S, Kobayashi Y. Vitamin D-Deficient Rickets in Japan. Glob Pediatr Health. 2017 Jun 1;4:2333794X17711342. doi: 10.1177/2333794X17711342. eCollection 2017.

8. Melanoma International Foundation, 2007 Facts about melanoma. Sources: National Cancer Institute 2007 SEER Database, American Cancer Society’s 2007 Facts and Figures, The Skin Cancer Foundation, The American Academy of Dermatology.

9. Rathi N,Rathi A. Vitamin d and child health in the 21st century. Indian Pediatr. 2011 Aug 8;48(8):619-25.

10. González-Gross M, Valtueña J, Breidenassel C, Moreno LA, Ferrari M, Kersting M, De Henauw S, Gottrand F, Azzini E, Widhalm K, Kafatos A, Manios Y, Stehle P. Vitamin D status among adolescents in Europe: the Healthy Lifestyle in Europe by Nutrition in Adolescence study. Br J Nutr. 2011 Aug 17:1-10.


Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.

Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας